ហេតុអ្វីបាជាជនជាតិខ្មែរយើងពេលជួបបញ្ហាបាត់ទឹកដីនៅពេលមានអាសន្ន ម៉េចមិននឹកឃើញដល់ប្រវិត្តសាស្ត្រ ហើយតែងតែនាំគ្មាឈ្លោះប្រកែកបាក់បែកសាមគ្គីគ្នាទៅវិញ.តើជនជាតិខ្មែរមានដែលគិតទេថាប្រវិត្តសាស្រ្តរបស់យើងវាបានបង្ហើកមកថាការឈឺចាប់ភាពបាត់បង់ជាម្ខាស់ការម្ចាស់ដោយសារអ្វី...

ការបាត់បង់ទឹកដី និងការបែកបាក់សាមគ្គីរបស់ខ្មែរ គឺបណ្តាលមកពី កត្តាផ្ទៃក្នុង (ការដណ្តើមអំណាចគ្នា ការក្បត់ជាតិ និងការមិនចេះផ្សះផ្សាគ្នា) និង កត្តាភូមិសាស្ត្រនយោបាយ។ ប្រវត្តិសាស្ត្របានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ភាពទន់ខ្សោយ និងការឈឺចាប់ គឺកើតចេញពីការយកផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ឬបក្សពួក ធំជាងផលប្រយោជន៍ជាតិ។

ដើម្បីយល់ឲ្យកាន់តែច្បាស់អំពីរឿងនេះ យើងអាចពិនិត្យលើចំណុចសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖

១. ឫសគល់នៃការបាត់បង់ទឹកដី
កាលពីសម័យកាលមុន ដូចជាសម័យក្រោយអង្គរ ព្រះមហាក្សត្រ និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មួយចំនួនតែងតែមានទំនាស់ផ្ទៃក្នុង។ តួអង្គខ្លះបានយកកងទ័ពប្រទេសជិតខាង (សៀម ឬយួន) មកជួយបង្ក្រាបគូប្រជែងផ្ទាល់ខ្លួន។ សកម្មភាពនេះប្រៀបដូចជា "ការបើកទ្វារផ្ទះឲ្យចោរចូលដើម្បីវាយប្អូនឯង" ដែលធ្វើឲ្យបរទេសមានឱកាសជ្រៀតជ្រែក និងលេបយកទឹកដីខ្មែរម្តងបន្តិចៗ។ [1]

២. មូលហេតុនៃការឈ្លោះប្រកែក និងបែកបាក់

ទំនាស់ផលប្រយោជន៍: ការស្រេកឃ្លានអំណាច និងទ្រព្យសម្បត្តិ ធ្វើឱ្យអ្នកដឹកនាំ ឬក្រុមនយោបាយភ្លេចគិតពីសុខទុក្ខរបស់ប្រជាជន។

មោទកភាព និងការប្រកាន់បក្សពួក: ពេលមានវិបត្តិ មនុស្សមួយចំនួនមិនព្រមទទួលយកកំហុស ឬស្តាប់ហេតុផលឡើយ។ ពួកគេតែងតែបន្ទោសអ្នកដទៃ ដើម្បីការពារមុខមាត់ ឬក្រុមរៀងៗខ្លួន។

៣. មេរៀនដែលប្រវត្តិសាស្ត្របានបង្រៀន
ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរបានចារទុកថា ភាពបាត់បង់កើតឡើងនៅពេលដែលជាតិ ខ្វះការឯកភាពគ្នា។ នៅពេលដែលខ្មែររួបរួមគ្នា (ដូចជារជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧) គ្មាននរណាអាចឈ្នះខ្មែរបានឡើយ។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលមេដឹកនាំបែកបាក់គ្នា ប្រជាជនក៏បែកបាក់គ្នា ហើយប្រទេសក៏ធ្លាក់ក្នុងសភាពទន់ខ្សោយ។

ដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហានេះ កិច្ចការសំខាន់ៗដែលយើងអាចពិចារណាមាន៖

ការអប់រំប្រវត្តិសាស្ត្រ: ការស្វែងយល់ពីប្រវត្តិសាស្ត្រពិត មិនមែនដើម្បីចងគំនុំសងសឹកនោះទេ ប៉ុន្តែគឺដើម្បីកុំឲ្យកំហុសដដែលៗកើតមានម្តងទៀត។

ការដាក់ផលប្រយោជន៍ជាតិជាធំ: ការលះបង់មោទកភាព និងការចេះអត់ឱនឱ្យគ្នា គឺជាគ្រឹះនៃការកសាងសាមគ្គីភាពជាតិឡើងវិញ។

តើអ្នកគិតថា កត្តាអប់រំ ឬ ការអនុវត្តច្បាប់ មានសារៈសំខាន់ជាង ដើម្បីជួយពង្រឹងស្មារតីស្នេហាជាតិ និងការរួបរួមគ្នាក្នុងចំណោមយុវជនខ្មែរជំនាន់ក្រោយ?

ប្រសិនបើអ្នកចាប់អារម្មណ៍ តើយើងគួរពិភាក្សាលើចំណុចណាខ្លះដើម្បីឲ្យយុវជនខ្មែរជំនាន់ក្រោយ យល់ច្បាស់ពីប្រវត្តិសាស្ត្រ ហើយងាកមក ស្រឡាញ់ និងការពារទឹកដី វិញ?