ចូប្រៀបធៀបបញ្ញា និងសភាវគតិ។

ប្រៀបធៀបបញ្ញា និងសភាវគតិ

ក.លក្ខណៈដូច

បញ្ញា                                                                សភាវគតិ

-មានគោលដៅដោះស្រាយបញ្ហាអ្វីមួយ។                - មានគោលដៅដោះស្រាយបញ្ហាអ្វីមួយ។

ឧទាហរណ៍ៈ គេប្រើបញ្ញាដើម្បីសម្របទៅ               ឧទាហរណ៍ : ចាបធ្វើសម្បុកដើម្បីរស់នៅ។

នឹងគោលដៅ និងគោលបំណងរបស់គេ។               

ខ.លក្ខណៈខុសគ្នា

បញ្ញា                                                                សភាវគតិ

-បញ្ញាកើតពីការហាត់រៀន                                 - សភាវគតិមានស្រាប់ពីកំណើត

-មានភាពទន់ភ្លន់បត់បែនតាមកាលៈទេសៈ       - មានការរឹងត្អឹង

-ស្គាល់ពីសភាពការណ៍                                         - ងងឹតងងុលមិនស្គាល់សភាពការណ៍

-មានការអភិវឌ្ឍរីកចម្រើន                                -មិនរីកចម្រើន

-បង្កើតថ្មីៗប្លែកៗ                                               - ដដែលៗតាំងពីកើតដល់ស្លាប់

-ឯកទេសទូលំទូលាយ                                            - ឯកទេសចង្អៀតចង្អល់

ឧទាហរណ៍ : សំណង់របស់មនុស្សរីកចម្រើន           ឧទាហរណ៍ : ទៅជាប៉ុន្មានសតវត្សទៅមុខទៀតក៏ដោយ ក៏ការកាច់

តាំងពីនៅខ្ទមស្លឹកដល់អាគារធំៗ ប្រកបដោយ      សម្បុករបស់សត្វចាបនៅតែដដែលៗ

សោភណ្ឌភាព និងផាសុកភាព។                           មិនឃើញមានការអភិវឌ្ឍអ្វីឡើយ។

ក. លក្ខណៈដូចគ្នា

លក្ខណៈដូចគ្នារវាងបញ្ញានិងសភាវគតិ៖ ទាំងបញ្ញានិងសភាវគតិ សុទ្ធតែជាយន្តការស្មារតីនិងសកម្មភាពដែលមានគោលដៅច្បាស់លាស់ក្នុងការជួយដោះស្រាយបញ្ហាអ្វីមួយ ដើម្បីបម្រើឱ្យការរស់រានមានជីវិត និងការសម្របខ្លួនទៅនឹងមជ្ឈដ្ឋានជុំវិញដូចគ្នាទាំងអស់ចា៎។

ឧទាហរណ៍ខាងបញ្ញា៖ មនុស្សយើងបានប្រើប្រាស់បញ្ញាញាណ ដើម្បីគិតគូរ រៀបចំផែនការ និងបង្កើតមធ្យោបាយផ្សេងៗ ដើម្បីសម្របខ្លួនទៅនឹងគោលដៅជីវិត និងគោលបំណងចង់បានរស់នៅក្នុងភាពស៊ីវិល័យ។

ឧទាហរណ៍ខាងសភាវគតិ៖ សត្វចាបចេះប្រមូលកម្ទេចឈើមកក្រងធ្វើជាសំបុកយ៉ាងផ្ចិតផ្ចង់ ដើម្បីសម្រេចគោលដៅបង្កើតជម្រកការពារខ្លួន និងរក្សាសុវត្ថិភាពដល់កូនចៅរបស់វា។

សរុបសេចក្តីកែថ្មី (លក្ខណៈដូច)៖ ចំណុចដូចគ្នានៃយន្តការទាំងពីរនេះ គឺសុទ្ធតែជាការឆ្លើយតបដែលមានគោលបំណងនិងគោលដៅច្បាស់លាស់ ក្នុងការជួយដោះស្រាយវិបត្តិ ឬតម្រូវការចំពោះមុខ ដើម្បីរក្សាជីវិតឱ្យគង់វង្សដូចគ្នា។